 |
José
María ITURRALDE nació en Tolosa (Guipúzcoa) en
1951.
Se licenció en Filosofía y Letras (Sección de Lenguas
Románicas) por la Universidad de Navarra, en Pamplona, el año
1973.
Lleva desde el año 1975 dedicado a la enseñanza, en diferentes
Institutos.
|
Es escritor en lengua
vasca y Catedrático de Lengua y Literatura Vasca (1985) en el
Instituto "Orixe" de Tolosa.
En 1977 fundó la banda literaria "POTT" en Bilbao junto
con Bernardo Atxaga, Manu Ertzila, Jon Juaristi, Ruper Ordorika y Joseba
Sarrionandia.
Entre sus premios literarios destacan: el de narrativa breve del Gobierno
Vasco, el de novela de la Diputación de Vizcaya, el de cuentos
del Ayuntamiento de Bilbao, el de los Cuentos Incombustibles de Bilbao,
el Premio Nacional de la Crítica....
Ha dado a conocer un espectáculo literario-musical (Henry Bengoa,
Inventarium) por todo el País Vasco junto con Bernardo Atxaga
y Ruper Ordorika.
Ha publicado novelas, relatos breves, literatura infantil y juvenil,
textos para música, así como muchos artículos en
prensa durante años. También ha realizado traducciones
al euskera desde otros idiomas. Varios poemas suyos han sido cantados
y grabados por diferentes cantantes, grupos eta masa corales.
Ha dado charlas y conferencias en Francia, Inglaterra, Finlandia y España.
OBRAS PUBLICADAS
EN EUSKERA:
- "ENE IXABEL MAITEARI GUTUNA MARTXOAK 10ean
GAITZAK JOTA NATZAN OHETIK" (Cuentos Incombustibles-Bilbo)(1º
Premio de Narrativa Corta)(1982)
- "DUDULAR" (Erein) (Relatos)(1º Premio
Ciudad de Bilbao) (1983)
- "NAFARROAKO ARTIZARRA" (Elkar)(Novela)
(1984)
- "PIC NIC ZUEN ARBASOEKIN" (Erein) (1985)
(Relatos)(1º Premio Euskadi de Literatura - Narrativa Breve)
- "HAMASEI URTE BETE NUENEAN HIRIKO ARGIAK IRAUNGI ZIREN"
(1º Premio Narrativa Breve)(Ediciones Gobierno Vasco)
- "ZIKOINEN KABIAN SARTUKO NAIZ" (Pamiela)(Novela
juvenil) (1986)
- "LONDRESEN NAGO AITONAREKIN" (Erein) (1987)
(Novela juvenil)
- "IJITOAK DAUZKAT ETXEAN" (Pamiela) (1988)
(Novela juvenil)
- "ERROMESAREN AZTARNA GALDUA" (Ayuntamiento
Bilbao)(1º Premio Narración Corta)
- "IZUA HEMEN" (Erein) (1989)(Novela) (1º
Premio Diputación de Bizkaia)
- "BEDERATZI GUTUN T´ERDI" (Erein)(1992)(Novela
juvenil)
- "FILIPINETAN BIZI DEN IDAZLEAREN KONTUAK"
(Pamiela)(1993)(Relatos)
- "LAU BIZIKLETA URRUTIRA JOATEKO" (Erein)
(1994) (Novela juvenil)
- "SUTE HAUNDI BAT ENE BIHOTZEAN" (Pamiela)(1994)
(Novela juvenil)
- "LAU ZALDUN" (Erein) (1995)(Narraciones
breves)
- "KILKIRRA ETA ROULOTTEA" (Erein) (1997)(Novela)(Premio
Nacional de la Crítica 1998)
- "LEHEN AMODIOA SUEDIAN" (Ibaizabal)(1997)
(Novela juvenil)
- “BOST JOKU ZERUTIAR” (CM ediciones musicales)(Libreto
para masas corales. Música: David Azurza)(1998)
- "ESPALOIAK BILTZEN" (Aizkorri)(1998)(Novela
infantil)
- “ EULIAK EZ DIRA ARGAZKIETAN AZALTZEN” (Erein)(2000)(Novela)
- “MARMOKIÑE” (Elkarlanean)(2000)(Novela infantil)
- “ZAK ZIKOINA”(Elkarlanean)(2000)(Novela infantil)
- “KALIFORNIAKO NESKAK”(Ibaizabal)(2000) (Novela juvenil)
- “RISKY ETA BERE LAGUNAK”(Elkarlanean)(2000) (Novela
juvenil)
- “KE GORRIA BOTATZEN ZUEN TXIMINIA” (Gara)(2000) (Novela
infantil)
- “RISKYREN BIHURRIKERIAK”(Elkarlanean)(2001) (Novela
juvenil)
- “NORA NOA?” (Erein)(2001)(Relatos)
- “MIRA MARÍ! - CUENTO DE NAVIDAD” (CM ediciones
musicales)(Libreto para masas corales. Música: David Azurza)(2001)
- “NI EZ NAIZ UMEA!” (Libro infantil)(Erein)(2001)
- “RISKY, ZAUDE GELDIRIK!” (Novela juvenil)(Erein)(2001)
- “PIKONDOAREN ONDOAN” (Gara)(2001) (Novela infantil)
- “POLONIAKO LAUTADA IZOZTUAK” (Igela)(2001) (Novela)
- “RISKYREN BARRABASKERIAK” (Elkarlanean)(2002) (Novela
juvenil)
- “AZKEN URTEA LIZEOAN” (Ibaizabal)(Novela juvenil)(2002)
- “LAGUN MEXIKARRA” (Gara)(2002)(Novela infantil)
- “NI EZ NOA BERRIZ LOURDESERA” (Elkarlanean)(2003)(Novela
infantil)
- “Bidegileak: Jon Andoni IRAZUSTA” (Eusko Jaurlaritza)(2003)(Ensayo)
- “AMETS BATEN BARRUKO PILOTUA” (Gara)(2003)(Novela
infantil)
TRADUCCIONES A OTROS IDIOMAS:
OBRAS SUYAS TRADUCIDAS AL CATALÁN:
- "AMB L'AVI A LONDRES" (Ediciones B)
OBRAS SUYAS TRADUCIDAS AL FINLANDÉS:
- "PELKO TÄÄLLÄ" (IZUA HEMEN)(Editorial Pohjoinen)
- “EULIAK EZ DIRA ARGAZKIETAN AZALTZEN” (LurraEditions)
OBRAS SUYAS TRADUCIDAS AL INGLÉS:
- “RED SMOKE” (Gara)
- “BY THE FIG TREE” (Gara)
- “THE MEXICAN FRIEND” (Gara)
- “THE DREAM PILOT”(Gara)
OBRAS SUYAS TRADUCIDAS AL CASTELLANO:
- “LAS MOSCAS NO SALEN EN LAS FOTOS” (Erein)
LIBROS QUE HA TRADUCIDO AL EUSKERA:
- "El viejo y el mar" (Ernest Hemingway)
- “La tierra baldía”(T.S.ELIOT)(Junto con J.Sarrionandia)(Hordago)
- "Rebeldes" (Susan E. Hinton)
- "La ley de la calle" (Susan E. Hinton)
- "Cuentos escritos a máquina" (Gianni Rodari)
- "Volando solo" (Roald Dahl)
- "Matilda" (Roald Dahl)
- "Grain d'Aile" (Paul Eluard)
- "No pidas sardinas fuera de temporada" (Martín &
Ribera)
- "Konrad" (Christine Nöstlinger)
- "Retrato en humo" (Bill S. Ballinger)
- "Rubaiyatas" (Omar Khayyam)
- "El tesoro de los hermanos Bravo" (Ignacio Martínez
de Pisón)
- “Jimmy Potxolo” (arreglo para masas corales) (Bernardo Atxaga)
Algunas
obras suyas de literatura juvenil e infantil publicadas en euskera:
- "Zikoinen kabian sartuko naiz" (Pamiela)(1986) (Novela juvenil)(10
urtetik aurrera)
- "Londresen nago aitonarekin" (Erein)(1987) (Novela juvenil)
(10 urtetik aurrera)
- "Ijitoak dauzkat etxean" (Pamiela)(1988) (Novela juvenil)
)(10 urtetik aurrera)
- "Bederatzi gutun t'erdi" (Erein)(1992) (Novela juvenil)
)(12 urtetik aurrera)
- "Lau bizikleta urrutira joateko" (Erein)(1994) (Novela juvenil)
)(12 urtetik aurrera)
- "Sute haundi bat ene bihotzean" (Pamiela)(1994) (Novela
juvenil) )(12 urtetik aurrera)
- "Filipinetan bizi den idazlearen kontuak" (Pamiela)(1993)(Relatos)
(16 urtetik aurrera)
- "Nafarroako Artizarra" (Elkar)(1984)(Novela) )(16 urtetik
aurrera)
- "Lehen amodioa Suedian" (Ibaizabal)(1997) )(14 urtetik aurrera)
- "Espaloiak biltzen" (Aizkorri)(1998)(Libro infantil)(4 urtetik
aurrera)
- “Marmokiñe” (Elkarlanean)(2000)(Libro infantil)(8 urtetik aurrera)
- “Zak Zikoina”(Elkarlanean)(2000)(Libro infantil)(6 urtetik aurrera)
- “Kaliforniako neskak”(Ibaizabal)(2000) (Novela juvenil)(14 urtetik
aurrera)
- “Risky eta bere lagunak”(Elkarlanean)(2000) (Novela juvenil)(10 urtetik
aurrera)
- “Bost joku zerutiar” (CM ediciones musicales)(Abesbatzek kantatzeko)
(Musika: David Azurza)(1998)
- “Ke gorria botatzen zuen tximinia”(2000)(Libro infantil) (6 urtetik
aurrera)
- “Horra mari! - Gabon ipuina” (CM ediciones musicales)(Abesbatzek kantatzeko)
(Musika: David Azurza)(2001)
- “Riskyren bihurrikeriak”(Elkarlanean)(2001) (10 urtetik aurrera)
- “Ni ez naiz umea!” (Erein)(2001) )(Libro infantil) (6 urtetik aurrera)
- “Risky, zaude geldirik!” (Erein)(2001) ) (Novela juvenil)(10 urtetik
aurrera)
- “Pikondoaren ondoan” (Gara)(2001) )(Libro infantil) (6 urtetik aurrera)
- “Poloniako lautada izoztuak” (Igela)(2001) (Novela juvenil)(14 urtetik
aurrera)
- “Riskyren barrabaskeriak” (Elkarlanean)(2002) (Novela juvenil)(10
urtetik aurrera)
- “Azken urtea lizeoan” (Ibaizabal)(2002) (Novela juvenil)(14 urtetik
aurrera)
- “Lagun mexikarra” (Gara)(2002) )(Libro infantil) (6 urtetik aurrera)
- “Ni ez noa berriz Lourdesera” (Elkarlanean)(2003) (Libro infantil)
(6 urtetik aurrera)
- “Amets baten barruko pilotua” (Gara)(2003) )(Libro infantil) (6 urtetik
aurrera)
|